Στην  Ευρωπαϊκή και Ελληνική νομοθεσία προβλέπεται σειρά διατάξεων για την προστασία και διευκόλυνση των εργαζόμενων εγκύων και μητέρων, τόσο κατά το διάστημα της εγκυμοσύνης, όσο και μετά από αυτό.

Τι ισχύει για το μειωμένο ωράριο
Ανάμεσα στις λοιπές ρυθμίσεις, με το άρθρο 6 της από 15.04.2002 ΕΓΣΣΕ, όπως τροποποιήθηκε με την ΕΓΣΣΕ 24.05.2004,οι εργαζόμενες μητέρες που απασχολούνται με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, δικαιούνται για χρονικό διάστημα 30 μηνών από τη λήξη της άδειας λοχείας,είτε να προσέρχονται αργότερα, είτε να αποχωρούν νωρίτερα κατά μία ώρα κάθε ημέρα.

Εναλλακτικά, με συμφωνία του εργοδότη, το ημερήσιο ωράριο των μητέρων μπορεί να ορίζεται μειωμένο κατά δύο ώρες ημερησίως για τους πρώτους 12 μήνες και σε μία ώρα για 6 επιπλέον μήνες.

Επίσης, σε συνεννόηση με τον εργοδότη, είναι δυνατό το μειωμένο ωράριο να χορηγηθεί και ως ισόχρονη άδεια με αποδοχές. Ο συγκεκριμένος εναλλακτικός τρόπος χορήγησης του μειωμένου ωραρίου προϋποθέτει συμφωνία του εργοδότη και χορηγείται εφάπαξ ή τμηματικά.

Μετατροπή των ωρών μειωμένου ωραρίου σε ισόχρονη άδεια
Για την μετατροπή των ωρών μειωμένου ωραρίου σε ημέρες ισόχρονης άδειας,  θα πρέπει να υπολογισθούν  οι ημέρες που η εργαζόμενη θα έκανε χρήση του, με βάση τις ημερομηνίες έναρξης του μειωμένου ωραρίου. Επομένως, από τις ημερολογιακές ημέρες του διαστήματος, θα πρέπει να αφαιρεθούν τα διαστήματα της κανονικής αδείας, οι Κυριακές και τα Σάββατα (σε σύστημα πενθήμερης απασχόλησης),  καθώς και οι εξαιρετέες εορτές (εφ’ όσον τα συγκεκριμένα έτη δεν συμπίπτουν με Σάββατο ή Κυριακή) και το διάστημα της εξάμηνης άδειας προστασίας μητρότητας ΟΑΕΔ, εφόσον ληφθεί πριν την ισόχρονη άδεια.

Ο αριθμός των ημερών ( και συνεπώς και των ωρών – μία κατά ημέρα μέχρι να συμπληρωθούν 30 μήνες) που προκύπτει διαιρείται δια 8 (όσο και το πλήρες ωράριο επί πενθημέρου ). Το πηλίκο της διαίρεσης αποτελεί τον αριθμό των εργασίμων ημερών που δικαιούται να λάβει η εργαζόμενη ως άδεια.

Ενας δεύτερος “κατ’ εκτίμηση” τρόπος υπολογισμού είναι:

30 μήνες Χ 20 ημέρες (ανά μήνα κατά μέσο όρο) Χ 1 ώρα = 600 ώρες

Σύνολο ωρών = 600 / 8 = 75 εργάσιμες ημέρες (περίπου 3,5 μήνες).

Από τον παραπάνω υπολογισμό, θα πρέπει να αφαιρεθούν οι ώρες για τις ημέρες κανονικής αδείας που θα λάβει η εργαζόμενη στο διάστημα ή οι ώρες για το διάστημα της εξάμηνης άδειας προστασίας μητρότητας ΟΑΕΔ, εφόσον ληφθεί πριν την ισόχρονη άδεια.

Γενικές επισημάνσεις
Το μειωμένο ωράριο δίνεται για τον θηλασμό και την αυξημένη φροντίδα που προϋποθέτει η ανατροφή του παιδιού και δεν ισχύει μόνο για τον εργοδότη στον οποίο εργαζόταν η μητέρα πριν τον τοκετό και στον οποίο επιστρέφει, αλλά και έναντι άλλου εργοδότη στον οποίο θα απασχοληθεί (έως την εξάντληση του χρονικού ορίου μέχρι το οποίο δικαιούται μειωμένο ωράριο).

Εφόσον δεν κάνει χρήση του δικαιώματος η μητέρα, είναι δυνατό να χρησιμοποιήσει την άδεια απουσίας για λόγους φροντίδας του παιδιού, ο πατέρας. Στις περιπτώσεις αυτές, θα πρέπει ο άνδρας να προσκομίσει στην επιχείρηση που απασχολείται, βεβαίωση από τον εργοδότη της συζύγου του ότι η ίδια δεν λαμβάνει την άδεια θηλασμού και φροντίδας παιδιών.

Το μειωμένο ωράριο για την φροντίδα του παιδιού θεωρείται και αμείβεται ως χρόνος εργασίας.